عناوین این صفحه
محیط آرا بهارنیوز شکلات
کد خبر: ۱۱۲۴۵۴
جوانان آینده‌ای نمی‌بینند، خط قرمزی ندارند؛

نسل جدید احساس خوشحالی ندارد

گروه جامعه: نسل معترض دو هفته گذشته در خیابان‌های ایران چه جایگاهی در طبقات جامعه فعلی ایرانی دارد؟ می‌گویند ۹۰ درصد آنها زیر ۲۵ سال سن دارند؛ متولدان دهه ۷۰ و بعضا ۸۰. آمارهایی درباره میزان بیکاری در شهرهایی که بیشترین و تندترین ناآرامی‌ها را داشته‌اند هم منتشر شده است. همچنین برخی از جامعه‌شناسان این معترضان را از نسلی می‌دانند که امیدی برای آینده خود متصور نیستند.

یک استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران در این باره می‌گوید: هیچ امیدی برای برون رفت نیست، ساختارها تسلط پیدا کرده‌اند و هیچ کس تحرکی نشان نمی‌دهد. هیچ عاملی دیگر وجود ندارد. چه ما که سنی از ما گذشته و چه نوجوانان، داریم می‌بینیم هیچ راهی نیست، شما درس بخوانید به جایی نمی‌رسید، حتی پدرتان هم پولدار باشد، فقط می‌توانید از جیب بخورید، کار اقتصادی نمی‌شود کرد. ‌به عقیده ابراهیم فیاض نسل معترض، هیچ خط قرمزی را نمی‌شناسد و آینده‌ای را هم برای خود متصور نیست، برای همین به شدت پرخاشگر شده است.
فیاض درباره ناSآرامی‌های اخیر دهه هفتادی‌ها گفت: ما هم که نسل انقلاب و جنگ هستیم، ناامید شده‌ایم چون ساختار اجتماعی، سیاسی و اقتصادی خیلی تسلط پیدا کرده است. علت هم آن است که نظام جمهوری اسلامی به خاطر هجمه‌های خارجی که به او شد خیلی درون‌گرا شد و تقریبا الان امکان تکان خوردن وجود ندارد. واقعا دانشگاه‌ها تمام شده اند، در حوزه‌های علمیه هم هیچ امیدی برای برون رفت نیست، ساختارها تسلط پیدا کرده‌اند و هیچ کس تحرکی نشان نمی‌دهد. یکبار در هند، آخر شب به رستورانی تاریک رسیدیم، دیدیم پسر ۲۲ ساله انگلیسی تاجر فرش است، تعجب کردم این آدم در هند چه می‌کند؟ اینقدر تحرک در این آدم بود. اما الان امکان هیچ تحریکی نیست، نسل ما که می‌خواست انقلاب کند، آرمانگرا، عدالت‌طلب و دنبال تقوا بود، نسل ما حاضر بود شهید شود، در جنگ هم جنگید. خیلی‌شان هم شهید شدند. الان آرمان‌ها به عکس شده، الان دولت ما عدالت‌طلب است یا نئولیبرالیستی؟
وی در مورد اینکه آیا می‌شود برای این نسل ناامید کاری کرد؟ افزود: کاری نمی‌شود کرد. جامعه حاضر است به عقلانیت برگردد؟ عقلانیت این است که اگر شما کار می‌کنید یا درس می‌خوانید در ازای آن چیزی به دست بیاورید. نه این که با زد و بند و رانتخواری کاری کنید. آقایان برخی ۲۵ شغل دارند، اصلا بگیر نه ۲۵ سازمان دست یک فرد باشد، بلکه حتی دو سازمان دست یک فرد باشد، چه می‌شود؟ برخی دست کم ۴ مسئولیت دارند، خب چه می‌شود گفت؟ هیچ راهی نیست، همه چیز عملا بسته شده است. یعنی برای اینکه کسی نفوذ نکند و کنترل شدید باشد، همه راه‌ها را تخته کرده اند. نماینده مجلس را که می‌بینید دنبال این است که چند جا هیات مدیره شود. می‌خواهد از لحاظ اقتصادی کاری کند. بعد هم هیچ یک از نمایندگان شهرستان‌ها حاضر نیستند به شهرستان برگردند، می‌خواهند تهران بمانند. این هم جالب است. من نماینده مجلس دیده‌ام اهل کردستان بود و الان او را جایی برده‌اند. در اروپا کار اقتصادی زحمت بالایی دارد ولی می‌دانند موفق می‌شوند. اینجا خبری نیست. هر چقدر اینجا کار کنید و فشار به خودتان بیاورید، احساس نمی‌کنید موفق خواهید شد. انحصارگرایی اوج گرفته است.
این جامعه‌شناس درباره طرز تفکر نسل معترض تصریح کرد: اینها هر چه را می‌بینند راهی نیست، اینها یا باید بروند که سالی ۱۸۰ هزار نفرشان می‌روند، یا باید افسرده شوند یا باید پرخاش کنند. فکر کنید ۱۸۰ هزارنفری که خارج می‌شوند چقدر هستند. بقیه‌ای که می‌مانند معتاد و افسرده اند.  معتادان در دانشگاه پر شده اند. قلیلی هم پرخاشگر هستند که همه را دستگیر کردند. الان اینها مانده‌اند چه کنند.
فیاض درباره راه‌های پیش‌روی نسل جوان بیان کرد: سه راهی بیشتر نمانده، سالمتر این است که از این کشور برویم. این را رک می‌گویم. تقریبا استادان همه دارند می‌روند. خانواده هایشان را برده‌اند آن طرف و برخی که بچه‌هایشان اینجا بزرگ شده اند، همسرانشان آن طرف هستند. تعداد زیادی منتظرند بازنشسته شوند و بروند. از سوی دیگر دانش، بعد ارزشی خود را در ایران از دست داده است. ما زمان تحصیل، خط به خط مطلب می‌خواندیم، الان بچه‌ها می‌گویند دانش به چه درد می‌خورد؟ وقتی ما دچار تصلب ساختار شده ایم، این ساختار با پتک و خشونت می‌شکند. هیچ مکانیزمی را نمی‌بینیم که ساختار را بشکند. پس معترض می‌آید کف خیابان. بعید می‌دانم در ساختار نظام، کسی بخواهد ساختار را تغییر دهد. متاسفانه اینقدر ساختار مسلط شده که دیگر رئالیسم سیاه است، یعنی هیچ تغییری نمی‌توان داد. استاد و دانشجو، کارمند و هر کسی را می‌بینیم همین حالت را دارد. خوشبخت‌ترین کس فردی است که از ایران برود. بسیاری از استادان دو زیست شده اند، خانواده شان آن طرف و خودشان اینجایند.
وی درباره شرایط زندگی خارج از کشور افزود: هر کسی بدترین شرایط را آنجا داشته باشد، احساس می‌کند اینجا بدتر است، ممکن است شرایط آنجا بدتر باشد، ولی احساس اینطور است که در ایران وضعیت بدتر است. کسی را می‌شناختم در خانه ۱۰۰ متری خودش در ایران آرامش نداشت ولی در خانه ۴۵ متری استیجاری آن طرف، آسوده بود. یک دانشمند به نام مرتون می‌گوید وقتی رابطه وسیله و هدف تعریف نشده باشد، این مشکلات پیش می‌آید. اقتصاد رانت خواری هم به کسی اجازه نمی‌دهد کار کند. دوره شاه یک دربار بود، الان صد تا دربار داریم و همه با همدیگر ارتباط گرفته اند. خیلی‌ از این آدمها مشکل دارند و معتادند. اگر کار مطالعاتی شود نسل جدید این افراد را می‌بینیم که احساس خوشحالی ندارد. الان احساس امیدواری نیست. نه این که پول نیست، خوشحالی وجود ندارد. بعد از مشروطه هم چنین چیزی داریم که می‌گفتند آش نخورده و دهان سوخته. کاملا ساختار از هم پاشیده بود. بعد رضا شاه آمد و ناامنی را از بین برد. تعریف هایی هم داشت که مدرنیته شامل چهار تا کار مانند کشف حجاب است، او دچار سادگی بود. او هم دچار بحران شد. خودش هم دچار فساد شد. وقتی هم رفت، کسی دنبالش راه نیفتاد. این ناامیدی و افسردگی ساختاری است. بحث اینطور است که چطور می‌شود در این ساختار با خلاقیت وارد شد. این که می‌گویم عقلانیت برگردد، یعنی تناسب هدف با وسیله پیدا شود. این عقلانیت ابزاری است.
اين استاد دانشگاه در پايان درباره اينكه چقدر طول می‌کشد تا وضعیت بهتر شود؟ بيان كرد: فکر می کنم اعتراضات فرهنگی و خودکشی ما که از میزان جهانی بالاتر است، تبدیل به پرخاش می شود. الان پرخاشگری موضعی و حرکتی را داریم که تمام شدنی نیست. هر جنبشی تبدیل به اندیشه می‌شود. ما خیلی هنر کنیم، جنبش را تبدیل به اندیشه کنیم خیلی موفق خواهیم بود. بحث اینجاست آیا می توانیم یا نمی‌توانیم. الان به شدت نسل های دانشگاهی و حوزوی پرخاشگر هستند. در حوزه های علمیه هم نسل پرخاشگر ایجاد شده است. یقین دارم در حوزه پرخاشگری بیشتر خواهد شد. همه حوزه ها دچار بحران می شود و پرخاشگری در آن اوج می گیرد. امیدوارم ویرانگری نشود. این نسل سرگشته هیچ چیزی نمی داند. در نتیجه بحران زایی و زیگزاگ رفتن آن بالا است. این نسل به شدت معتاد می شد و لباس های ناهنجار می پوشید و نشان داد این قصه جدی است.

 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
۱۳۹۶/۱۰/۲۰ -  شماره 4136
جستجو
جستجو
MP4
بالای صفحه