عناوین این صفحه
بهارنیوز
کد خبر: ۱۱۵۵۴۹
کارشناسان از طرح حذف چهار صفر از پول ملی بانک مرکزی می‌گویند؛ فقط مردم را سرگرم می‌کنیم

حذف صفرها هیچ سودی ندارد

گروه اقتصادي: طرح جدید حذف چهار صفر از پول ملی در حالی توسط رئیس کل بانک مرکزی مطرح شد که معاون اسبق وزارت اقتصاد معتقد است: این طرح در شرایط فعلی به بهبود اوضاع اقتصادی نمی‌تواند کمک کند و فقط مردم را سرگرم خواهد کرد!

البته این اقدام در صورت تصویب هم یک فرایند زمان‌بر به لحاظ حقوقی و فنی دارد و طبق گفته رئيس کل بانک مرکزی و برآورد کارشناسان این بانک، اجرای آن نزدیک به دو سال طول می‌کشد و بعد از قانونی شدن، پول‌های جدید به تدریج جایگزین اسکناس‌های فرسوده قبلی خواهد شد که البته همتی اظهار کرده که هزینه این امر قابل مقایسه با هزینه چاپ حجم زیاد اسکناس‌های فعلی نیست.
در همین باره حیدر مستخدمین حسینی، معاون اسبق وزارت اقتصاد، در گفت‌وگو با ایسنا، سابقه این اقدام را به دوران بعد از جنگ جهانی دوم مربوط دانست و گفت: تاکنون ۵۰ کشور در سراسر دنیا این اقدام را انجام داده‌اند. علت اصلی انجام آن نیز بدهی‌های مالی این کشورها بعد از جنگ جهانی دوم و همچنین افزایش نقدینگی و نرخ تورم بوده است. در کشور ما هم این اقدام با توجیه تورم و حجم بالای نقدینگی صورت می‌گیرد.
او در مورد تبعات حذف چهار صفر از پول ملی گفت: تا زمانی که ساختار اقتصاد به تعادل نرسد، نقدینگی به سمت عوامل تولید نرود و موانع کسب و کار برداشته نشود، این تصمیم هیچ کمکی به بهبود شرایط اقتصادی نمی‌کند.
مستخدمین حسینی با بیان این که اقتصاد کشور در شرایط متعادلی قرار ندارد، ادامه داد: در چنین شرایطی تهیه این طرح از سوی بانک مرکزی نمی‌تواند کمکی به بهبود شرایط بکند. دولت بهتر است در این شرایط تمرکز خود را روی طراحی و اجرای سیاست‌هایی که مشکلات واقعی کشور را نشان گرفته است قرار دهد و از توان کارشناسی موجود در کشور برای کاهش سطح واقعی قیمت‌ها و کنترل تورم استفاده کند. وی با بیان اینکه با حذف چهار صفر از پول ملی فقط مردم را برای مدتی سرگرم کرده‌ایم، به مورد کشور ونزوئلا اشاره کرد و گفت: در ونزوئلا هم چندین صفر از پول ملی‌شان حذف شد اما عملا کمکی به حل مشکلاتشان نکرد.
وی اضافه کرد: این اقدام در شرایط فعلی که اقتصاد کشور با مسائل مختلفی مانند تورم و مشکلات فضای کسب و کار مواجه است، نمی‌تواند اقدام درستی باشد و بهتر است دولت تمرکز خود را برای هدایت نقدینگی به سمت تولید و ایجاد رونق اقتصادی بگذارد. حذف صفر از پول ملی ایران در جمهوری اسلامی تاکنون چندین بار و در سال‌های ۱۳۷۲ و ۱۳۸۶ مطرح شده است، اما هیچ‌گاه اقدامات اجرایی به صورت جدی در راستای آن انجام نشد. در سال ۱۳۹۵ هم برای نخستین بار، حذف چهار صفر از پول ملی به طور جدی‌تری از سوی مسئولان وقت پیگیری شد تا جایی که در جلسه هیات وزیران، واحد پول ایران، تومان و برابر با ۱۰ ریال ‌تعیین شد.
* حذف صفر و ایجاد توهم تورمی
پژوهشگر پژوهشکده پولی و بانکی در گفت‌وگو با فرارو عنوان کرد: بعضا برای اینکه دولت‌ها بتوانند حجم زیاد نقدینگی در کشور را کنترل کنند و مانع از کاهش ارزش پول ملی شوند، تصمیم می‌گیرند صفر‌های پول ملی خود را بردارند. البته این صرفا یکی از راهکار‌های مقابله با تورم و نقدینگی و کاهش ارزش پول ملی است. اینگونه می‌توانند مجددا یک ارزش قابل توجهی به پول ملی خود بدهند. از طرف دیگر باید در نظر داشت که کاهش ارزش پول ملی و افزایش نقدینگی در کشور موجب می‌شود که یک توهم تورمی در کشور ایجاد شود. زیرا به عنوان مثال در دورانی که‌ترکیه دچار این توهم تورمی شده بود، مردم برای یک شام در یک رستوران باید یک میلیون لیر پرداخت می‌کردند.
کمیل طیبی ادامه داد:  وقتی ارزش پول ملی به شدت کاهش پیدا می‌کند و حجم نقدینگی سر به فلک می‌کشد، مردم مجبور به حمل مقدار زیادی پول می‌شوند. ما نمونه این را در کشور‌هایی مثل آلمان و‌ترکیه هم داشتیم و الان هم نمونه جدید آن در ونزوئلا قابل مشاهده است که مردم برای خرید مایحتاج خود یک چمدان یا گاری برای پول خود دست و پا کنند. یا مثلا در آلمان پیش از آنکه تصمیم بگیرند صفر‌های مقابل پول خود را بردارند، به دلیل بی ارزش شدن پول، مردم با اسکناس‌های خود دیوار‌های خانه شان را کاغذدیواری می‌کردند! بنابراین یکی از راه‌های رفع این مشکلات برداشتن صفر‌های پول ملی است.
او تاکید کرد: ولی من در شرایط فعلی اصلا موافق چنین تصمیمی نیستم و به نظرم اصلا به نفع اقتصاد ایران نخواهد بود. زیرا این کار باعث به وجود آمدن یک توهم تورمی می‌شود. به عنوان مثال، فرض کنید کرایه تاکسی ۱۰ هزار ریال است و وقتی ما چهار صفر راحذف می‌کنیم، کرایه تاکسی به  یک تومان می‌رسد و احتمالا مجبور می‌شوند که حدود ۵۰ درصد این نرخ را افزایش دهند و این خودش یک تورم جدید ایجاد می‌کند؛ بنابراین با توجه به اینکه ما در شرایط فعلی نیازمند یک ثبات اقتصادی هستیم، می‌توانیم از راهکار‌های دیگری برای افزایش ارزش ریال و کاهش نقدینگی استفاده کنیم که بار‌ها درباره آن‌ها صحبت شده است.
این تحلیلگر مسائل پولی و بانکی در پاسخ به این سئوال که آیا وضعیت فعلی ایران با شرایط آلمان پس از جنگ جهانی یا‌ترکیه در دهه ۹۰ که مجبور به حذف صفر‌ها شده بودند، یکسان است یا خیر، گفت: اتفاقا یکی از مسائلی که باید مسئولان در نظر بگیرند همین موضوع است. ما نه از لحاظ شرایط داخلی مانند آلمان و‌ترکیه دچار ابرتورم هستیم و نه الان دهه ۹۰ یا سال‌های پس از جنگ جهانی است. باید در نظر داشت که زمانه تغییر کرده است و این قبیل راهکار‌ها به اقتضای شرایط و در دوره‌های مشخص انجام می‌شد و الان دیگر تاریخ انقضای آن گذشته است. یعنی شک نکنید که اگر الان آلمان یا‌ترکیه دچار همان وضعیت شوند، اقدام به حذف صفر‌ها نمی‌کنند.
طیبی در پایان گفت: الان سال‌های زیادی است که مسئله حذف صفر از پول ملی مطرح شده است و شاید در اوایل سال‌هایی که این موضوع به میان آمد امکان اجرای موفقیت‌آمیز آن وجود داشت، ولی مشخص بود که همیشه‌تردید‌هایی در این باره وجود داشته است. یعنی هیچ وقت مشخص نشده است که این سیاست در ایران چه آثار و تبعاتی می‌تواند داشته باشد. ضمن اینکه باید به این نکته هم توجه کنید که زمانی ما می‌توانیم به آثار مثبت برداشت صفر‌ها امیدوار باشیم که یک بخش تولید داخلی بسیار قوی داشته باشیم که بتواند این ارزش به دست آمده را تقویت کند. ولی در شرایطی که ما هم تورم داریم و هم رکود، نمی‌توانیم امیدوار باشیم که تولید از ارزش پول ملی حمایت کند.
* حذف صفر سودی هم ندارد
حمیدرضا اشراف‌زاده، استاد اقتصاد اظهار کرد: نکته مهمی که باید به آن توجه کنیم این است که برداشتن صفر‌های پول ملی شرایط و ملزومات خاص خود را دارد. اگر نگاهی به تجریه‌های مشابه در کشور‌هایی مثل آلمان یا‌ترکیه بیندازید، می‌بینید که وضعیت آن‌ها با ایران امروز بسیار متفاوت بود. یعنی درست است که ما الان با یک حجم نقدینگی بسیاری مواجه هستیم و ارزش پولی ملی ما هم کاهش پیدا کرده، اما هنوز به آن درجه‌ای نرسیدیم که بخواهیم صفر‌های پول ملی خود را حذف کنیم؛ بنابراین حتی اگر فرض را بر این اساس بگذاریم که برداشتن صفر‌ها هیچ تبعاتی برای اقتصاد ایران ندارد، اما هیچ سودی هم نخواهد داشت.
او تصریح کرد: از سوی دیگر نباید فراموش کنیم که این کشور‌ها که پیش‌تر اقدام به حذف صفر‌ها در پول ملی خود کردند، چندین برنامه و سیاست هم زمان را به اجرا درآوردند. آن‌ها از یک سو صفر‌های مقابل پول را برداشتند و از سوی دیگر هم از بخش تولید حمایت جانانه انجام دادند و هم با فساد مبارزه کردند. اما متاسفانه این اراده در کشور مشاهده نمی‌شود.

 

 

   دو سال دیگر هر هزار تومان، یک تومان می‌شود
رئيس‌کل بانک مرکزی درباره جزئیات لایحه حذف ۴ صفر پول ملی گفت: باتوجه به عرف چند ده سال گذشته بین مردم پیشنهاد شده هر ده‌هزار ریال فعلی معادل یک تومان باشد.
 عبدالناصر همتی کرد: لازمه اجرایی شدن این طرح تصویب دولت و تایید مجلس است که امیدوارم تحقق یابد. وی همچنین درباره فرایند زمانی اجرای این طرح گفت: یک فرایند زمان بر به لحاظ حقوقی و فنی دارد و بر مبنای برآورد کارشناسان ما اجرای آن نزدیک دو سال طول می‌کشد. همتی البته تصریح کرده که این اقدام در کنار سایر اقدامات اساسی بانک مرکزی برای اصلاح نظام بانکی و به کارگیری ابزار‌های نوین سیاست‌های پولی و شیوه‌های جدید و کارآمد نظارت بر بانک‌ها خواهد بود و عملیاتی شدن آن عملاً متأخر بر اصلاحات بانکی خواهد بود. رئیس شورای پول و اعتبار درباره ساز و کار ورود اسکناس‌های جدید به جامعه و حذف اسکناس‌های قدیمی نیز گفت: بعد از قانونی شدن، پول‌های جدید به تدریج و با جایگزینی آن‌ها با اسکناس‌های فرسوده قبلی وارد چرخه می‌شوند و هزینه آن قابل مقایسه با هزینه چاپ حجم زیاد اسکناس‌های فعلی نخواهد بود. به گفته همتی، اصلاح نرخ برابری پول ملی از طریق حذف صفر‌ها وجهه پول ملی را در صحنه بین المللی ارتقا می‌بخشد و اقدامی است که در بسیاری از کشور‌ها در کنار سایر اقدامات، سرآغازی برای اصلاحات جدی اقتصادی است.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
۱۳۹۷/۱۰/۱۸ -  شماره 4364
جستجو
جستجو
بالای صفحه