دونالد ترامپ در شرایطی با نارضایتی و اختلافنظر در میان مقامهای امنیتی دولت خود روبهرو شده که حملات نظامی آمریکا هنوز به دستاورد سیاسی روشنی در برابر ایران منجر نشده است. همزمان، نگرانی درباره تنگه هرمز، کاهش ذخایر تسلیحاتی و افت حمایت افکار عمومی، هزینههای تداوم جنگ را برای کاخ سفید افزایش داده است.
در یکی از پرتنشترین لحظات درون کاخ سفید از زمان آغاز جنگ با ایران، یک نشست محرمانه امنیتی به رویارویی تندی میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و مقامهای ارشد امنیت ملی این کشور تبدیل شد.ترامپ خشم و ناامیدی خود را آشکارا بروز داد، صدایش را بالا برد و از الفاظ توهینآمیز استفاده کرد؛ زیرا با نبود هرگونه دستاورد سیاسی واقعی در جنگ با ایران روبهرو شده بود.
جنگ ایران و آمریکا؛ ابتکار عمل دست کیست؟
به گفته منابع آمریکایی حاضر در این نشستها، ترامپ انتظار داشت حملات نظامی، ایران را بهسرعت به سمت توافق سوق دهد؛ اما دریافت که تهران همچنان از بازگشت به میز مذاکرات خودداری میکند.
این وضعیت، این احساس را در دولت آمریکا ایجاد کرده است که دستاوردهای نظامی به نتایج راهبردی و سیاسی تبدیل نشدهاند. یکی از مقامهای آمریکایی نیز وضعیت رئیسجمهور آمریکا را «ناامیدی عمیق» توصیف کرد و علت آن را بنبست در روند سیاسی دانست.
کاخ سفید این روایت را رد کرد. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، تأکید کرد ادعای از دست دادن کنترل اعصاب از سوی ترامپ «کاملاً نادرست» است.با این حال، یکی از متحدان رئیسجمهور آمریکا گفته است ترامپ انتظار نداشت این رویارویی به بحرانی طولانیمدت تبدیل شود یا دستیابی به توافق با ایران تا این اندازه دشوار باشد.
اختلاف در واشنگتن بر سر هدف جنگ
در پشت صحنه نیز اختلافنظرهای جدی در داخل دولت آمریکا درباره هدف نهایی عملیاتها وجود دارد.یک جناح بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تمرکز دارد؛ در حالی که جناحی دیگر، حفاظت از امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را اولویت اصلی میداند. همزمان، جریان سومی نیز خواستار هدف قرار دادن توانمندیهای موشکی و پهپادی ایران است.واشنگتن همزمان با ادامه ناکامی تلاشهای دیپلماتیک، در تعیین یک مسیر روشن با دشواری روبهرو شده است؛ این در حالی است که حملات نظامی بیشتری نیز انجام شدهاند.کارشناسان بر این باورند که ایالات متحده وارد «بنبستی واقعی» شده است؛ بهویژه در شرایطی که حمایت افکار عمومی از سیاستهای ترامپ در قبال ایران کاهش یافته و قیمت انرژی نیز در سطوح پایینی قرار دارد.
نگرانی جهانی از بحران تنگه هرمز
پیامدهای این بحران فراتر از مرزهای منطقه گسترش یافته است. اختلال در رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز، نگرانیهای جهانی درباره تأمین نفت و گاز را افزایش داده و هشدارهایی درباره پیامدهای احتمالی آن برای اروپا در زمستان پیشرو مطرح کرده است.با وجود آنکه گزینه مذاکره همچنان روی میز قرار دارد، هرگونه توافق نهایی به مصالحهای پیچیده نیاز خواهد داشت؛ مصالحهای که به همه طرفها امکان دهد مدعی دستیابی به دستاورد و تحقق اهداف خود شوند.
فرسایش توان نظامی آمریکا در جنگ با ایران
دن سباگ، دبیر دفاع و امنیت روزنامه گاردین، در یادداشتی نوشته است ایران با بهرهگیری از وسعت جغرافیایی و حفظ بخشی از توان موشکی و پهپادی خود، توانسته امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را مختل کند.حمله به نفتکشها و ایجاد ناامنی برای کشتیهای تجاری، باعث شده عبور و مرور دریایی همچنان با مخاطره همراه باشد.در مقابل، آمریکا برای حملات خود هزینههای بسیار سنگینی پرداخته و بخش قابلتوجهی از ذخایر موشکهای کروز و رهگیرهای پاتریوت خود را مصرف کرده است؛ موضوعی که نگرانیهایی درباره توان آینده این کشور برای دفاع از پایگاههایش در منطقه ایجاد کرده است.کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا اهمیت زیادی دارد. ترامپ تلاش کرده بخشی از این وضعیت را به کمکهای نظامی آمریکا به اوکراین نسبت دهد؛ اما گزارشها نشان میدهد اوکراین موشکهای کروز دوربرد دریافت نکرده بود.همچنین استفاده گسترده از موشکهای رهگیر پاتریوت در جنگ با ایران، بیش از میزان مصرف آنها در سالهای جنگ اوکراین بوده است.همزمان، افزایش حملات حوثیهای یمن در دریای سرخ و هدف قرار گرفتن تأسیسات نفتی عربستان، فشار بیشتری بر آمریکا و متحدانش وارد کرده و ابعاد منطقهای بحران را گسترش داده است.
اهداف بلندپروازانه و محدودیتهای میدانی
اهداف اعلامشده آمریکا در طول جنگ همواره بسیار بلندپروازانه بوده است؛ از تغییر حکومت ایران و نابودی کامل برنامه موشکی گرفته تا جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای.با این حال، آمریکا بدون اعزام گسترده نیروهای زمینی و اشغال ایران، امکان تحقق چنین اهدافی را ندارد و هیچ نشانهای از آمادگی برای چنین اقدامی مشاهده نشده است.همچنین تهدیدهای ترامپ درباره حمله به نیروگاههای برق ایران کنار گذاشته شد؛ زیرا نگرانیهایی درباره پیامدهای حقوقی و انسانی آن وجود داشت.برخی کارشناسان نیز تأکید میکنند که ایران را نمیتوان تنها از طریق بمباران به پذیرش خواستههای آمریکا وادار کرد.
ایران اکنون از نوعی اهرم فشار برخوردار است که به آن اجازه میدهد مذاکرات را طولانی کند و در صورت ازسرگیری حملات آمریکا، با بستن تنگه هرمز هزینههای اقتصادی سنگینی بر واشنگتن تحمیل کند.
روزنامه کارون روزنامه کارون رسانهای باسابقه در ایران است که با تمرکز بر بازتاب رویدادهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و شهری، تلاش میکند صدای مردم و مسائل روز منطقه را بهصورت دقیق، مسئولانه و قابل اعتماد منتشر کند. این روزنامه با نگاهی حرفهای به خبررسانی، بستری برای آگاهیبخشی، گفتوگو و پیگیری دغدغههای عمومی فراهم میسازد.