به قلم محمدحسین قدری
به گزارش کارون ،بسته شدن خط لوله استراتژیک شرق-غرب عربستان سعودی تنها یک وقفه فنی نیست؛ این رخداد، «موازنه امنیت انرژی» در جهان را برهم زده است. این خط لوله که سالها به عنوان جایگزین امنِ صادرات نفت عربستان در صورت ناامنی تنگه هرمز شناخته میشد، اکنون با توقف فعالیت، بازار جهانی انرژی را با یک «بحران فقدان جایگزین» روبرو کرده است. این وضعیت، قیمتهای جهانی نفت را در وضعیتی از «ناپایداری و ترس» قرار داده که پیشبینیِ نرخهای آتی را برای معاملهگران دشوار کرده است.
حذف «گزینه امن» در صادرات نفت
تحلیل گران بازار انرژی معتقدند اهمیت فراتر از حجم انتقال نفت است. این خط لوله به عربستان اجازه میداد نفت خود را از میادین شرقی به دریای سرخ منتقل و از آنجا به اروپا و آمریکا بفرستد، بدون اینکه نیازی به عبور از تنگه هرمز باشد. توقف جریان در این خط لوله، عملاً عربستان را (به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان) دوباره به تنگه هرمز وابسته میکند؛ جایی که اکنون به کانون تنشهای منطقهای تبدیل شده است.
بازگشتِ «صرفه اقتصادی» به ریسک سیاسی
با خروج این خط لوله از مدار، هزینههای بیمه نفتکشها بهشدت افزایش خواهد یافت. وقتی یکی از اصلیترین راههای جایگزین مسدود شود، کشتیها باید مسیرهای طولانیتر یا خطرناکتری را طی کنند. این به معنای افزایش کرایه حمل و در نهایت جهش قیمت تمامشده نفت برای مشتریان آسیایی و اروپایی است؛ عاملی که میتواند تورم انرژی را در اقتصادهای جهانی تقویت کند.
اثر دومینویی بر بازار؛ چرا بازگشت به شرایط عادی سخت است؟
این تحلیل نشان میدهد که بازار انرژی در حال حاضر با «کمبودِ مازاد عرضه» روبروست. وقتی یک مسیر صادراتی حذف میشود، بازار به سرعت به سمت «کمبود عرضه» شیفت میکند. برخلاف شوکهای موقتی، بسته شدن طولانیمدت این خط لوله میتواند باعث شود ذخایر استراتژیک نفت کشورها به سرعت تخلیه شود که نتیجه آن، ورود بازار به یک فاز نوسانی شدید و بلندمدت است.
نتیجهگیری: معمای امنیت جهانی انرژی
بسته شدن این پیام را به جهان مخابره کرد که امنیت انرژی «شکننده» است. تا زمانی که این شریان حیاتی به چرخه بازنگردد، نوسانات بازار نفت تنها واکنش به اخبار لحظهای نخواهد بود، بلکه واکنشی است به یک «ضعف ساختاری» در سیستم انتقال انرژی جهان. عربستان اکنون با بزرگترین چالش زیرساختی خود در دهههای اخیر روبروست؛ چالشی که امنیت ملی و اقتصادی این کشور را به هم گره زده است.
روزنامه کارون روزنامه کارون رسانهای باسابقه در ایران است که با تمرکز بر بازتاب رویدادهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و شهری، تلاش میکند صدای مردم و مسائل روز منطقه را بهصورت دقیق، مسئولانه و قابل اعتماد منتشر کند. این روزنامه با نگاهی حرفهای به خبررسانی، بستری برای آگاهیبخشی، گفتوگو و پیگیری دغدغههای عمومی فراهم میسازد.