گروه بین الملل: ترامپ با نادیده گرفتن پروتکلهای سختگیرانه عدم اشاعه، به رویای هستهای عربستان چراغ سبز نشان داد.
این تصمیم غیرمنتظره که تلآویو را در موقعیتی بهتآور و منفعلانه قرار داده، میتواند معادلات قدرت در خاورمیانه را برای دهههای آینده تغییر دهد و دومینوی خطرناکی از رقابتهای اتمی را آغاز کند.
رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، با طرح این موضوع که واشنگتن آماده فروش جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ به آنکارا است، صحنه سیاسی منطقه را با یک تحول غافلگیرکننده مواجه ساخت.
این اقدام استراتژیک، در عمل به معنای لغو ممنوعیت پیشین واشنگتن در قبال ترکیه بود و واکنشهای سریعی را در مجامع امنیتی در پی داشت.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بیدرنگ هشدار داد که واگذاری این هواپیماهای رادارگریز و پیشرفته به ترکیه، میتواند برتری نظامی و استراتژیک اسرائیل در پهنه خاورمیانه را بهطور جدی و جبرانناپذیری تضعیف نماید.با این حال، تنها پس از گذشت دو هفته، ترامپ بار دیگر تصمیم به شدت غافلگیرکنندهای را به جهان مخابره کرد.این بار، پیامدهای سیاسی، امنیتی و راهبردیِ تصمیم کاخ سفید برای کابینه اسرائیل بهمراتب گستردهتر، پیچیدهتر و برای محاسبه دشوارتر ارزیابی میشود.
واشنگتن با یک توافق جامع ۳۰ ساله با پادشاهی عربستان سعودی، بهمنظور انتقال فناوری هستهای غیرنظامی آمریکا به این کشور موافقت کرده است.نکته کلیدی و بسیار حائز اهمیت در این میان، آن است که توافق مذکور میتواند به ریاض اجازه دهد تا تحت نظارت نهادهای آمریکایی، یک مرکز داخلی و بومی برای غنیسازی اورانیوم در خاک خود تأسیس نماید.این تحول چشمگیر برای مقامات اسرائیلی بسیار ناخوشایند و حتی شرمآور تلقی میشود؛ چرا که تلآویو سالهاست کارزاری تبلیغاتی به راه انداخته و ادعا میکند دستیابی ایران به توانایی ساخت سلاح هستهای میتواند موجب شکلگیری یک اثر دومینویی در گسترش سلاحهای هستهای در سراسر خاورمیانه شود.
اکنون، توافق جدید ترامپ با ریاض ممکن است دقیقاً همان اثر دومینوییِ ادعایی را به یک واقعیت ملموس تبدیل کند.آنچه این سناریو را برای اسرائیل تلختر میکند، این است که چنین توافق بزرگی بدون برخورداری واشنگتن از امتیاز سیاسیِ ناشی از توافق عادیسازی روابط میان عربستان و اسرائیل حاصل شده است؛ امتیازی که پیشتر و در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، بخش جداییناپذیری از چارچوب مذاکرات برای اعطای تعهدات بیشتر آمریکا در قبال ریاض محسوب میشد.
در واکنش به این رویدادها، نیر برکات، وزیر اقتصاد اسرائیل، تمام تلاش خود را به کار بست تا آرامش و خونسردی ظاهری کابینه را در برابر رسانهها حفظ کند. اما هنگامی که بهطور کاملاً مستقیم و صریح از وی پرسیده شد که آیا تلآویو میتواند با یک عربستان مجهز به توانمندیهای هستهای نیز کنار بیاید، برکات با احتیاط و محافظهکاری پاسخ داد که ترجیح میدهد روی این سناریوی خاص تمرکز نکند.
در عوض، او کوشید مسیر بحث را تغییر داده و بر تحولات گستردهتر منطقهای، از جمله چشمانداز و احتمال پیوستن ریاض به توافقنامههای ابراهیم در آینده تأکید نماید.شاید در واکنش به موج فزاینده انتقادهای داخلی و خارجی، دونالد ترامپ اکنون با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی موضع جدیدی اتخاذ کرده و مدعی شده است که این توافق هستهای «بهطور کامل و قطعی، مشروط به پیوستن عربستان سعودی به توافقهای ابراهیم است.»
او در عین حال با قاطعیت تأکید کرده که این توافق بیشک به تصویب نهایی خواهد رسید. با این وجود، رئیسجمهور آمریکا هیچ توضیح روشنی ارائه نداده است که اگر رهبران سعودی در نهایت حاضر به پذیرش عادیسازی رسمی و علنی روابط با اسرائیل نشوند، چه سرنوشتی در انتظار این توافق خواهد بود.
صرفنظر از اینکه آیا شرط جدیدِ مطرحشده از سوی ترامپ واقعاً یک پیششرط سختگیرانه در دیپلماسی است یا صرفاً یک مانور تاکتیکی برای آرام کردن منتقدانِ تندرو، نتانیاهو بلافاصله و با آغوش باز به استقبال آن رفت.
روزنامه کارون روزنامه کارون رسانهای باسابقه در ایران است که با تمرکز بر بازتاب رویدادهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و شهری، تلاش میکند صدای مردم و مسائل روز منطقه را بهصورت دقیق، مسئولانه و قابل اعتماد منتشر کند. این روزنامه با نگاهی حرفهای به خبررسانی، بستری برای آگاهیبخشی، گفتوگو و پیگیری دغدغههای عمومی فراهم میسازد.