جان کربی در یک نشست خبری گفت: روسیه پس از استفاده از اکثر ۴۰۰ پهپاد انتحاری مدل «شاهد» که پیشتر از ایران خریداری کرده بود، اکنون در تلاش برای خرید پهپادهای جدید از تهران است. به گفته او، دلایل متعددی وجود دارد که باور کنیم روسیه از این پهپادها برای حمله به اهدافی در خاک اوکراین استفاده خواهد کرد. اظهارات جان کربی تأییدی بر اظهارات چند روز پیش رئیسجمهور اوکراین در این زمینه است. ولودیمیر زلنسکی در آغاز اولین سفرش به چند کشور اروپای غربی پس از حمله روسیه به اوکراین، گفت: «به لطف تحریمها، شمار موشکهایی که آنها (روسها) تولید میکنند، چندین بار کاهش یافته است اما چالشهایی مانند ایران وجود دارد که دوباره بیش از یکهزار پهپاد و سلاحهای دیگر را به آنها (روسها) فروخته است». زلنسکی افزود: سخنانش را براساس «اطلاعات دقیق» بیان میکند. او تصریح کرد که روسیه از سلاحهای مشابهی که در یک سال اخیر از ایران دریافت کرده، برای کشتن مردم اوکراین و ضربه به زیرساختهای کشور استفاده کرده است. روسیه پس از آغاز حمله به اوکراین متوجه شد اهدافش در زمینه تسلط بر این کشور و ساقط کردن دولت حاکم بر کییف سریع بهدست نخواهد آمد و متوجه نیاز تسلیحاتی خود شد و همکاریهای نظامی و غیرنظامی روسیه و ایران گسترش یافت؛ اما روسیه همزمان تلاش کرده است که از کشورهای دیگری چون هند، چین و متحدین پیشین خود در جمهوریهای شوروی پیشین تجهیزات نظامی خریداری کند. هفته گذشته بحث شدیدی در پارلمان آفریقای جنوبی در مورد ارسال کشتی حامل تسلیحات به روسیه درگرفت و آمریکا از دولت آفریقای جنوبی به صراحت انتقاد کرد. هماهنگکننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت کاخ سفید روز دوشنبه گفت که همکاریهای نظامی ایران و روسیه «برای اوکراین، منطقه و جامعه بینالمللی زیانبار است». او گفت واشینگتن در پی راههایی برای تحریم بیشتر ایران و روسیه، پس از رایزنی با سازمان ملل و متحدین خود است.کربی اظهار داشت که تعاملات بین تهران و مسکو «دوجانبه» و «تمام عیار» است و ایران نیز بهدنبال خریدهای نظامی بیشتر از روسیه، شامل بالگرد تهاجمی، رادارها و هواپیماهای آموزشی رزمی از نوع «یاک۱۳۰» است. نمونهای از پهپادهای ساخت ایران در یک رزمایش نظامی که روسیه در جنگ اوکراین بارها از آنها علیه تاسیسات و غیرنظامیان این کشور استفاده کرده است. جان کربی با یادآوری اینکه ایران تلاش برای نهایی کردن قرارداد خرید جنگنده سوخو-۳۵ از روسیه را تأیید کرده است، گفت که ارزش این معاملات میلیاردها دلار است.شماری از رسانههای تهران در روزهای گذشته گزارش دادند که نخستین جنگندههای روسی سوخو-۳۵ در روزهای آتی وارد ایران خواهد شد. شهریار حیدری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، دو ماه پیش گفته بود که این جنگندهها اوایل سال ۱۴۰۲ وارد کشور میشوند. او افزوده بود ایران سامانههای پدافند هوایی، موشکی و بالگردها را نیز از روسیه دریافت خواهد کرد اما در این باره توضیح بیشتری نداد.
آمریکا: همکاری ایران و روسیه خطرناک است
در همین حال معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در یک نشست خبری با اشاره به همکاریهای گسترده دفاعی و امنیتی ایران و روسیه، مدعی شد که رابطه میان این دو کشور برای همسایگان آنها و برای جامعه بینالمللی خطرناک است.
ودانت پاتل، در پاسخ به سئوالی درباره نظر واشنگتن پیرامون وضعیت فعلی روابط تهران-مسکو، با تکرار ادعاهای پیشین مبنی بر حمایت ایران از روسیه در جنگ اوکراین گفت: ایران حامی نظامی اصلی روسیه است و تاکنون تسلیحات و مهمات تانک برای استفاده در جنگ اوکراین در اختیار روسیه قرار داده است. ایران از ماه اوت گذشته به عرضه پهپادهای دارای قابلیت حمله یکطرفه به روسیه ادامه میدهد. ایران همچنین بیش از ۴۰۰ پهپاد در اختیار روسیه قرار داده است که بیشتر از نوع شاهد هستند و روسیه از بیشتر این پهپادها برای هدف قرار دادن زیرساختهای مهم در اوکراین استفاده کرده است. به طور کلی، تعمیق این همکاری تهدید و خطری نه تنها برای اوکراین، بلکه برای همسایگان روسیه، همسایگان ایران و جامعه بینالمللی است.او در بخش دیگری از این نشست با ابراز نگرانی درباره همکاریهای دفاعی ایران و روسیه افزود: ما از یک همکاری امنیتی دوجانبه حرف میزنیم، یعنی هم از ایران به روسیه و هم از روسیه به ایران. این یک شراکت تمام عیار دفاعی است که هم برای اوکراین و هم برای دیگر کشورهای منطقه خطرناک محسوب میشود.
واکنش ایران به ادعاهای جان کربی
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به اظهارات چند روز قبل هماهنگ کننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی آمریکا درخصوص امنیت دریانوردی در خلیجفارس و تنگه هرمز واکنش نشان داد.ناصر کنعانی در واکنش به اظهارات جان کربی اظهار داشت: ادعاها و اتهامات تکراری مقامات آمریکایی علیه ایران در ارتباط با امنیت دریانوردی در خلیجفارس و تنگه هرمز را کاملا مردود و بیاساس میدانیم. ایران مؤثرترین کشور تأمینکننده امنیت دریانوردی در خلیجفارس و آبهای منطقهای و بینالمللی است و همواره تضمینکننده عبور بیضرر کشتیها و شناورها از تنگه هرمز بوده است. وی در پایان تصریح کرد: اقدام اخیر به عمل آمده در ارتباط با دو کشتی توقیف شده، به دلیل تخلف این دو کشتی و مستند به احکام قضایی و با هدف مقابله با رفتارها و اقدامات مخل مقررات بینالمللی دریانوردی بوده است.