نرخ دلار به عنوان پیشران اصلی قیمتها در بازار در سالهای گذشته و با توجه به نرخ تورم از اهمیت بالایی در میان فعالان اقتصادی و مردم بدل شده است.
در هفتههای گذشته و حتی در روزهایی که جنگ میان ایران و اسرائیل جریان داشت؛ اما نرخ ارز برخلاف پیشبینیهای معمول از ثبات برخوردار بود و حتی از زمانهای عادی در کشور هم کمتر نوسان را تجربه میکرد. همین موضوع کارشناسان را بر این باور رساند که دست بانک مرکزی به عنوان بازارساز در این بازار مهم همچنان قدرت کافی برای ثبات بخشیدن را دارد. در این میان پرسش اصلی این است که این ثبات تا چه زمانی ادامه خواهد یافت؟
بیش از یک ماه است که قیمت دلار در محدوده مشخصی نوسان میکند و طی روزهای اخیر کانال ۸۸ هزار تومانی برای این اسکناس حفظ شده است. به نظر میرسد ثبات این اسکناس نشانه آرامش بازار است، اما معاملهگران و کارشناسان اقتصادی این ثبات را بیش از آنکه واقعی بدانند، حاصل کنترلهای شدید بازارساز در نظر میگیرند. قیمت دلار در هفتههای اخیر، رفتاری کمنوسان و کنترلشده از خود نشان داده است. اسکناس آمریکایی در بازهای محدود نوسان میکند و هر بار که بازار آماده جهش میشود، عرضههای سنگین و مداخلات بازارساز آن را سرکوب میکند. در سکوتی بیسابقه بازار ارز ایران روزهای کمنوسانی را پشت سر میگذارد؛ نه خبری از جهش ناگهانی قیمت است و نه علامتی از ریزش پرشتاب. دلار آزاد در کانال ۸۸ هزار تومان درجا میزند و واکنش بازار به مذاکرات سیاسی، حتی آنهایی که پیشتر پتانسیل انفجار خبری داشتند، به حداقل ممکن رسیده است. آیا این ثبات، نشانهای از تعادل واقعی اقتصاد است یا صرفاً سکونی موقت در دل تلاطمهای به تعویقافتاده؟ با این حال، فعالان اقتصادی معتقدند آرامش فعلی بازار نمیتواند پایدار بماند؛ بهویژه در شرایطی که ریسکهای ژئوپلیتیکی بالا، سیاستهای انقباضی دولت و بیاعتمادی عمومی به آینده اقتصادی کشور، همچنان پابرجاست. به این ترتیب، آیا این نوسان محدود، فرصتی برای خرید دلار و ورود به بازار است یا تلهای است برای خریداران عجول؟در ماههای اخیر، قیمت دلار چندین فاز، رفت و برگشت را تجربه کرده است. در بازه زمانی اواخر خرداد و اوایل تیر این اسکناس با سیگنالهای تورمی داخلی و نگرانیهای سیاسی از مرز ۹۰ هزار تومان عبور کرد.در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و رژیم صهیونیستی اسکناس دلار با وجود تعطیلی بازارها در معاملات پشت خطی به سرعت به قیمت ۹۵ هزار تومان نزدیک شد، اما بلافاصله پس از پایان جنگ، با ارزپاشی بازارساز، اقدامات انتظامی و تزریق ارز، قیمت دلار کریدور ۹۰ هزار تومان را از دست داد.گفتنی است از اواخر تیر تا چهارم مرداد دلار در محدوده ۸۷ هزار و ۷۰۰ تا ۸۸ هزار و ۳۰۰ تومان نوسان داشت؛ رفتاری که حاکی از دخالت شدید بازارساز و نبود تقاضای واقعی در بازار است.
بهنظر میرسد دولت تلاش میکند با کنترل قیمت دلار، اثر روانی رشد این اسکناس بر تورم را محدود کند؛ هرچند کارشناسان اقتصادی معتقدند این وضعیت بیشتر ثبات مصنوعی است تا تعادل واقعی در بازارهای مالی.باید گفت سیاستهای انقباضی دولت از جمله کاهش رشد نقدینگی و محدود کردن اعتبارات بانکی، باعث رکود تقاضا برای ارزهای خارجی شده است. از سوی دیگر با وجود پایان جنگ کوتاهمدت میان ایران و اسرائیل، فضای نااطمینانی سیاسی همچنان باقی است. مکانیزم ماشه و فشارهای غربی، به عنوان تهدید بالقوه، هنوز فعال نشده، اما سایه آن بر بازار احساس میشود.همچنین تزریق هدفمند ارز و فشار بر صرافیها، تا این لحظه بازار را آرام نگه داشته است؛ اما به گفته برخی تحلیلگران، این ابزارها در برابر شوکهای سیاسی محدودیت اجرا دارند.کارشناسان اقتصادی معتقدند قیمت دلار در شرایط کنونی در محدوده فعلی ماندگاری بلند مدتی ندارد، مگر آنکه گشایش سیاسی یا توافقی جدید در فضای دیپلماسی کشور رخ دهد.برخی از تکنیکالیستها معتقدند اگر قیمت دلار بتواند محدوده ۸۸ هزار و ۵۰۰ تومان را حفظ کند، احتمال بازگشت به کانال ۹۰ هزار تومان برای این اسکناس وجود دارد.در شرایطی که قیمت دلار در محدوده ۸۸ هزار و ۳۰۰ تومان نوسان میکند و بازارساز با همه ابزارها به دنبال مهار قیمت است، خرید دلار در این نقطه برای سرمایهگذاران کوتاهمدت پرریسک تلقی میشود؛ اما اگر سرمایهگذار دید میانمدت یا بلندمدت داشته باشد و سناریوهای محتملی مانند افزایش دوباره تنشها، فعال شدن مکانیزم ماشه یا ناتوانی دولت در کنترل پایدار بازار ارز را در نظر بگیرد، سطوح فعلی میتواند کف نسبی برای اسکناس آمریکایی تلقی شود و زمان مناسبی برای ورود تدریجی به بازار باشد.